donderdag 14/12/2017

Top Header

Talen

Europa wil voortrekkersrol spelen voor duurzaam financieel systeem

Responsible Investment Strategist

De High-Level Expert Group on Sustainable Finance, een werkgroep die zich buigt over een duurzamer financieel systeem, is op woensdag 19 juli samengekomen. De groep werd eind 2016 opgericht door de Europese Commissie om haar te helpen met een strategie voor een duurzaam financieel systeem. Dat is een prioritair actieplan van deze belangenvereniging voor de financiële markten.

Tijdens deze publieke zitting stelde het comité zijn aanbevelingen voor in een tussentijds verslag. Het is het resultaat van de onderhandelingen en besprekingen die werden gevoerd met de financiële spelers, zoals de verzekeringsmaatschappijen, de banken, pensioenfondsen, asset managers en financiële markten. Het eindverslag dient te worden gepubliceerd voor het einde van dit jaar.

Veel kritiek

Het verslag is nog maar net uit, of de kritiek barst al los. Die heeft vooral betrekking op het feit dat het verslag een samenraapsel is van goede bedoelingen, en dat het niet dieper ingaat op de onderwerpen die echt van belang zijn voor een duurzamer financieel systeem. Bovendien oefent het geen enkele regelgevende druk uit op bepaalde grote spelers van dit ecosysteem, zoals de ratingbureaus en beurzen. Het verslag heeft het niet over actuarissen, het uitlenen van effecten, short selling of hedgefondsen.

Maar bovenal bepaalt het verslag niet wat een duurzaam financieel systeem nu is. Voor sommigen is het ontbreken van een duidelijke definitie een belangrijke hinderpaal voor het toepassen van een doeltreffend beleid waardoor de financiële wereld opnieuw meer voeling kan krijgen met de maatschappij, en om het op de lange termijn te richten.

Een ambitieus programma

Het klopt dat het Europese programma voor duurzame ontwikkeling tegen 2030 ambitieus is, en grote investeringen met zich zal meebrengen (bijna 180 miljard euro per jaar). Daarom is het zaak om eens stil te staan bij de reële impact van de eerste aanbevelingen van de werkgroep.

Eerst en vooral raadt de groep aan om duurzame activa te classificeren, aangezien er geen eenduidige definitie bestaat. Dat is een grote uitdaging voor de sector, waardoor beleggers meer visibiliteit zouden krijgen, meer transparantie en een groter vertrouwen in de producten die ze aangeboden krijgen. De transitie naar een lagekoolstofeconomie zal echter zodanig grote investeringen vereisen, dat enkel retailbeleggers dit niet kunnen ophoesten.

Groene obligaties

Groene obligaties zal heel wat privaat kapitaal opslorpen. Groene obligaties worden opnieuw voorgedragen als belangrijke instrumenten om de overgang naar de lagekoolstofeconomie te financieren, en om tot een duurzamer financieel systeem te komen. De experts presenteren hier een Europees label en norm voor groene obligaties. Op die manier vermindert het risico op controverses rond sommige uitgiftes, zoals onlangs nog het geval was bij Repsol. Dit Spaanse oliebedrijf heeft immers onlangs een groene obligatie uitgegeven, waarvan het opzet nogal onduidelijk was. Deze groene obligatie was immers gericht op het financieren van meer productie en leidde dus tot meer koolstofuitstoot. Dankzij een labelproces zou er zeker meer transparantie komen, maar de kost voor emittenten zou ook toenemen op een markt die mogelijk bijzonder lucratief is voor rating- en labelagentschappen.

Franse invloed

Ten slotte zou duurzame ontwikkeling integraal deel moeten uitmaken van de fiduciaire verantwoordelijkheid van institutionele beleggers, in navolging van het Franse model en artikel 173 van de Franse wet rond de energietransitie. Dat is de derde belangrijke aanbeveling van de werkgroep. Hierdoor zouden institutionele beleggers verplicht verslag moeten uitbrengen over hun risicobeheer van klimaatverandering, en over de opname van ESG-factoren in hun beleggingsbeleid.

Het is een feit dat de aanbevelingen van de high-level werkgroep sterk gericht zijn op het Franse voorbeeld. De voorzitter, dhr. Christian Thimann, Group Head of Strategy, Sustainability and Public Affairs bij AXA, ligt aan de basis van de werkgroepen rond artikel 173. Hij was eveneens de vicevoorzitter van de werkgroep over de financiële rapportage over klimaatverandering voor het comité voor financiële stabiliteit. Onder de twintig experts waren verschillende Franse instellingen vertegenwoordigd, zoals de duurzame asset manager Mirova, die deel uitmaakt van de groep Natixis, Novethic, het ratingbureau voor duurzame producten, de verzekeraar Aviva en de ngo WWF France.

Europese voortrekkersrol

Frankrijk positioneert zich als voortrekker op het vlak van duurzame beleggingen. Dat is een grote prioriteit voor de Commissie van Jean-Claude Juncker, die de Europese Unie een wereldwijde rol wil toebedelen. Nadat de verwerping van het klimaatakkoord van Parijs door de VS, is het waar dat er een leegte opgevuld kan worden. Het valt nog af te wachten of de Europese Unie een sterk heterogeen model zal kunnen opleggen dat voornamelijk gericht is op verplichte rapportage om de transparantie te verbeteren.