maandag 27/02/2017

Top Header

Talen

Duurzaamheid: VS hinken nog steeds achterop

Responsible Investment Strategist
  • Sinds 2008 publiceert Degroof Petercam zijn halfjaarlijks duurzaamheidsklassement voor de 35 OESO-lidstaten. 
  • Noorwegen bekleedt de eerste plaats in een topsegment gedomineerd door Scandinavische landen. België  bezet de 10e plaats.
  • Wat krijgen we echter terug voor ons belastinggeld? Ierland scoort proportioneel het beste wat betreft de verhouding tussen de fiscale druk en haar duurzaamheidsscore. België valt terug naar een 23e plaats op basis van deze verhouding. 
  • De Verenigde Staten bengelen onderaan het klassement en dreigen steeds verder terrein te verliezen als Donald Trump zijn doelstellingen uitvoert.

De Verenigde Staten, de zwaktes zijn bekend…

De duurzaamheidsanalyse van de landen bleek bijzonder zinvol tijdens de schuldencrisis in de eurozone, en heeft aangetoond dat het belangrijk is om naar duurzaamheidsuitdagingen te kijken op landenniveau. Op die manier kunnen we hun vermogen inschatten om hun schulden terug te betalen, in plaats van hun vermogen om de schuldgraad te laten stijgen. Het model steunt op de vijf grote duurzaamheidspijlers, met name transparantie en democratische waarden (1), bevolking, gezondheidszorg en welvaartsverdeling (2), milieu (3), onderwijs/innovatie (4) en economie (5).

Sinds de creatie van het in-house model, hebben de Verenigde Staten steeds behoord tot de slechtste 33% van het klassement, en behoudt het land een vrij stabiele score, net boven de 50/100.

De vijf punten achterstand die de Verenigde Staten hebben ten opzichte van het gemiddelde dat vandaag behaald wordt door de 35 OESO-lidstaten - Letland is in juli tot het clubje toegetreden - worden voornamelijk verklaard door criteria inzake milieu en maatschappelijk welzijn.

Enerzijds blijven de Verenigde Staten veel steenkool verbruiken. Het is een goedkope energiebron, maar stoot wel veel broeikasgassen uit. Anderzijds blijft hernieuwbare energie in de totale energiemix van het land onder het gemiddelde.

Op maatschappelijk vlak is er zoals bekend veel sociale ongelijkheid in de Verenigde Staten, en de GINI-coëfficiënt toont dat voor een deel aan. Enkel in vergelijking met Mexico, dat onderaan het klassement staat, behalen de Verenigde Staten een betere score. Het grote aantal mensen dat in de gevangenis zit, speelt ook een belangrijke rol in het totaalplaatje.  Het grote aantal mensen met obesitas is ook een probleem op middellange en lange termijn voor de bevolking, die daarmee een aanzienlijk gezondheidsrisico loopt, en voor de belangrijke financiële gevolgen.

Hoewel de Verenigde Staten over het algemeen een bevredigende score behalen op het vlak van democratie en burgerlijke vrijheden, betreuren we het feit dat ze het Internationaal Gerechtshof of de Ottawa-conventie over antipersoonsmijnen niet hebben erkend. Ook werd de doodstraf in bepaalde staten nog steeds niet afgeschaft.

… te weinig sterke punten

De Verenigde Staten blinken duidelijk uit op het vlak van innovatie. Het land behoudt immers een voortrekkersrol op dat vlak, zowel op het vlak van R&D uitgaven als het aantal geregistreerde patenten.

Innovatie is een belangrijke uitdaging voor de ontwikkelde landen, en dat hebben de Verenigde Staten duidelijk begrepen.  De tewerkstellingsgraad van immigranten ligt ook boven die van verschillende andere lidstaten, met name die van België, en wordt gedeeltelijk verklaard door het feit dat Amerika goed opgeleide immigranten wil aantrekken. De scholingsgraad van de Amerikaanse en Canadese immigranten ligt een stuk hoger dan die in Europa.  Twee derde van de migranten die aankomen in de Verenigde Staten en Canada hebben immers een hoger diploma behaald, bijna twee keer zoveel als in Europa.

Weinig verbetering te verwachten

De uitspraken van Donald Trump doen niet vermoeden dat de situatie zal verbeteren, wel integendeel. Hoewel het duidelijk wordt dat Trump het klimaatakkoord van Parijs, dat werd getekend door zijn voorganger, niet officieel zal opblazen, is het wel een feit dat hij weinig moeite zal doen om de doelstellingen inzake de vermindering van broeikasgassen, die werden opgenomen in het akkoord, te bereiken. Zijn uitspraak tijdens de campagne ondersteunen duidelijk een verhoogde productie van steenkool, de herziening van de uitbating van de oliepijplijn Keystone XL, de exploitatie van olie en gas in Alaska en de Golf van Mexico.

Hoewel het ‘America First Energy Plan’ van Trump het belang van klimaatverandering verwerpt, tonen verschillende studies aan dat de VS erg kwetsbaar blijven op dit vlak: met name de ND GAIN index toont aan dat Amerika kwetsbaarder blijft dan het gemiddelde OESO-land.

De plannen om de vennootschapsbelasting te verlagen van 35 tot 20% zijn eerder positief voor de fiscale transparantie van Amerikaanse ondernemingen, die er geen belang meer bij zullen hebben om hun winsten te laten belasten in het land met de laagste belastingvoet. Vandaag is het moeilijk om in te schatten of de repatriëring van winsten naar de VS de vermindering van de fiscale ontvangsten zal kunnen compenseren. En zal de toename van de tewerkstelling, de eerste doelstelling van het programma van Trump, voldoende zijn om dit alles goed te maken? Op korte termijn zijn zulke maatregelen weliswaar welkom, maar op middellange termijn is er wel een risico voor de financiering van het overheidsbeleid. Hoewel de maatregel niet gepaard gaat met een reële economische groei, zullen de onderwijs- en gezondheidssector als eerste getroffen worden door de besparingen van de Amerikaanse economie, die al fors met schulden beladen is.  Een verbetering van de Amerikaanse score op deze twee duurzaamheidspijlers is dus moeilijk te voorspellen.

Voor meer inlichtingen over dit duurzaamheidsklassement kunt u terecht bij Ophélie Mortier, Responsible Investment Strategist.