vrijdag 07/12/2018

Top Header

Talen

Cryptofilantropie: Veranderen virtuele munten weldra ons schenkgedrag?

Head of Philanthropy

De opmars van blockchaintechnologie en cryptomunten heeft het debat over de disruptieve mogelijkheden van die nieuwe technologieën aangezwengeld. De ideeën over mogelijke toepassingen overstijgen de financiële sector en zijn zelfs voor filantropie inzetbaar. Zwitserse stichtingen dienen als een vehikel om fondsen te werven voor nieuwe cryptomunten. Maar bereikt dat geld ook effectief de filantropische projecten? En als liefdadigheidsinstellingen voortaan gebruik maken van die technologie, betekent die evolutie dan dat we weldra anders gaan schenken?


Zwitserse cryptostichtingen

Zogeheten initial coin offerings (ICO’s) zijn voor ontwikkelaars een courante manier om kapitaal op te halen voor de lancering van een nieuwe cryptomunt of om nieuwe blockchaintechnologie te ontwikkelen. Opvallend is dat sommige ICO’s (zoals Tezos en Ethereum) daarvoor een beroep doen op een Zwitserse stichting, een juridische structuur die traditioneel met filantropie wordt geassocieerd. Al hangt de Tezos foundation wel een collectieve vordering (een zogenaamde ‘class action’) boven het hoofd. De stichting zou investeerders namelijk hebben misleid; terwijl zij dachten dat ze in een bedrijf investeerden, ging het in werkelijkheid om een gift aan een stichting. Met die techniek kon de Amerikaanse effectenwetgeving worden omzeild.

Een kanttekening hierbij is dat het door de snelle vooruitgang
op dat vlak voor zowel toezichthouders als het grote publiek
geen sinecure is om bij te blijven. 

Het ethische debat dat moet worden gevoerd, geraakt almaar meer op de achtergrond.


De Zwitserse wet bepaalt dat een stichting onafhankelijk moet opereren en de oprichters ervan geen financieel voordeel mag opleveren. Stichtingen van openbaar nut komen in Zwitserland bovendien in aanmerking voor belastingvrijstelling, wat zeker ook de aantrekkingskracht van de Zwitserse cryptovallei verklaart. De advocaat uit Zwitserland die voorstelde om voor ICO’s gebruik te maken van een Zwitserse stichting, heeft inmiddels gezegd dat die structuur zich niet leent voor toekomstige projecten die investeringen en een duidelijk winstoogmerk beogen.

Echter, als de partijen achter een ICO er zelf niet beter van worden, is dan niet de hele gemeenschap de begunstigde van het succes van een nieuwe technologie? Een kanttekening hierbij is dat het door de snelle vooruitgang op dat vlak voor zowel toezichthouders als het grote publiek geen sinecure is om bij te blijven. Het ethische debat dat moet worden gevoerd, geraakt almaar meer op de achtergrond. Door het oneigenlijke gebruik van Zwitserse vehikels om aan belastingen te ontsnappen, dreigt het concept stichting in een slecht daglicht komen. En dat is slecht nieuws voor de organisaties die zich inzetten voor een goed doel.


Blockchaintechnologie en filantropie

Momenteel bedient filantropie zich nauwelijks van cryptomunten en andere blockchaintechnologie. Toch staan er momenteel een reeks ideeën en initiatieven op stapel die de kaarten in de sector van non-profit en goede doelen grondig kunnen schudden.

  • Eerst en vooral kunnen cryptomunten schenkingen veel transparanter maken. Dankzij de uitstekende traceerbaarheid die de technologie biedt, kunnen weldoeners zich ervan verzekeren dat hun gift bij de juiste persoon terechtkomt. Een aantal munten is zelfs specifiek voor filantropie bedoeld, zoals de Clean Water Coin, Impakcoin en Pinkcoin. Al die munten beschikken over een eigen, ingebakken mechanisme waardoor ze enkel geschikt zijn voor hulp aan of promotie van projecten met een maatschappelijke impact. Daarin schuilt meteen ook het gevaar. Zodra schenkers gaan beseffen dat hun gift louter dient om de werkingskosten van een stichting te bekostigen, zullen ze minder geneigd zijn om nog te doneren aan de stichting. Want zij willen in de eerste plaats rechtstreeks hulp bieden aan mensen in nood. Sommigen menen dat de blockchaintechnologie zal leiden tot autonome, gedistribueerde stichtingen waarin het algoritmes zijn die de financiële hulp uitdelen aan goede doelen. De organisaties en personen die nu voor die coördinatie instaan, zouden in dat scenario overbodig worden.
  • Ten tweede kan de technische vooruitgang ook zorgen voor een efficiëntere werking van goede doelen. Zo bieden het Rode Kruis en Red de kinderen bijvoorbeeld nu al de mogelijkheid om geld te schenken in bitcoin, op dit ogenblik de meest verspreide cryptomunt. Stichtingen en goede doelen kunnen dankzij de bitcoin heel snel geld overmaken, wereldwijd en in alle veiligheid en onafhankelijkheid. Voor projecten waar dringend hulp nodig is, biedt die methode een groot voordeel: het geld is onmiddellijk ter plaatse en verliest geen waarde door allerlei wisselkoersen. Door de grote volatiliteit op de cryptomarkt houdt het bezit van een bitcoinportefeuille echter nieuwe risico’s in die enkel door traditionele betalingsmethodes kunnen worden ingeperkt.
  • Een derde element is de interesse bij bezitters van bitcoins om een deel van hun winsten die ze via de aan- en verkoop van cryptomunten hebben vergaard af te staan. De bitcoin biedt tegenover traditionele munten overigens het bijkomende voordeel dat er geen meerwaardebelasting is verschuldigd. De schenking gebeurt namelijk rechtstreeks in bitcoin, zonder omzetting naar traditionele munten.


Slotsom? Er zijn momenteel nog maar weinig organisaties die voldoende vertrouwd zijn met de bitcoin. Dat neemt niet weg dat de nieuwe technologie ook voor hen heel wat te bieden heeft. De voorwaarde is wel dat de technologie ethisch wordt aangewend voor altruïstische doeleinden. Maar wat die ethische aanpak concreet moet inhouden, dat moet nog worden bepaald.

Mail