zaterdag 15/06/2019

Top Header

Talen

Antimisbruikbepaling en gesplitste aankoop vastgoed

Head of Estate Planning

Sinds 10 april 2013 is de circulaire van 19 juli 2012 van de fiscale administratie in verband met de antimisbruikbepaling in het kader van registratie-en successierechten vervangen door een nieuwe circulaire.

Deze stelt opnieuw een – niet-limitatieve – lijst voor van rechtshandelingen die duidelijk wel (“witte” lijst) of duidelijk niet (“zwarte” lijst) als misbruik kunnen worden beschouwd. De regel blijft evenwel dat een toetsing aan de antimisbruikbepaling geval per geval dient te gebeuren, rekening houdend met de concrete situatie. Rechtshandelingen die op de lijst van toegelaten handelingen staan kunnen toch fiscaal misbruik uitmaken als ze deel zouden uitmaken van een gecombineerde constructie. De toepassing van de antimisbruikbepaling zal ook nog steeds kunnen vermeden worden door aan te tonen dat er andere motieven zijn dan louter fiscale.

Hierna volgt een kort overzicht van deze nieuwe circulaire.

1. Rechtshandelingen op de witte lijst

Ongewijzigd en dus nog steeds geen fiscaal misbruik

Volgende rechtshandelingen houden in principe geen fiscaal misbruik in: schenkingen door middel van een hand-of bankgift, schenkingen bij akte verleden voor een niet-Belgische notaris, gefaseerde schenkingen van onroerende goederen met tussenperiodes van meer dan 3 jaar, schenkingen met voorbehoud van vruchtgebruik, schenkingen onder last, tontine- en aanwasclausules, enz.

De lijst is dezelfde als deze opgenomen in de vorige circulaire.

Gewijzigd en dus geen fiscaal misbruik meer

Een aantal handelingen die in de vorige circulaire opgenomen waren in de lijst van rechtshandelingen die in principe fiscaal misbruik uitmaken, staan nu niet meer op deze lijst.

- Opvallend is dat de techniek van de gesplitste aankoop niet langer op de zwarte lijst staat. Het betreft de veel gebruikte planningstechniek, waarbij een persoon het vruchtgebruik van een onroerend goed aankoopt en een andere persoon de blote eigendom. Wanneer de aankoop gebeurde na een schenking door de vruchtgebruiker aan de blote eigenaar van de tegoeden die deze laatste gebruikte voor de financiering van de blote eigendom, werd dit voordien door de administratie beschouwd als fiscaal misbruik. Dit lijkt vandaag niet meer het geval, hetgeen goed nieuws is voor planningen inzake onroerend goed.

Op 19 april 2013, dus heel kort na de publicatie van deze circulaire, heeft de fiscale administratie een beslissing2 genomen waaruit blijkt dat zij deze combinatie dan toch niet aanvaardt. Ze baseert zich hiervoor niet langer op de antimisbruikbepaling waarnaar de circulaire verwees. Ze haalt nu een ander wapen boven om deze techniek te bestrijden en geeft nu een nieuwe interpretatie aan het tegenbewijs dat dient te worden geleverd in het licht van artikel 9 van het wetboek successierechten. Voormeld artikel gaat uit van het vermoeden dat wanneer een onroerend goed werd gekocht voor het vruchtgebruik door de vader bijvoorbeeld, en voor de blote eigendom door de dochter, de vader de volledige koopprijs heeft betaald. Het tegenbewijs kan worden geleverd: de dochter moet bewijzen dat zij zelf de nodige middelen had om de blote eigendom te verwerven. Als zij die middelen echter gekregen heeft van haar vader via een -al dan niet geregistreerde- schenking, dan gaat de fiscus er nu van uit dat de vader een bedekte bevoordeliging heeft gedaan aan de dochter, en dus toch ook de blote eigendom heeft betaald. Bij het overlijden van de vader zullen dan successierechten moeten worden betaald op de waarde van de volle eigendom van dat onroerend goed. De voorafgaande schenking door de vader kan dus niet meer dienen als tegenbewijs, daar waar een vroeger standpunt van de fiscus in verband met de toepassing van artikel 9 dit wel aanvaardde.

Dit nieuw standpunt is van toepassing op alle rechtshandelingen gesteld vanaf 1 september 2013. Betekent dit dat de gesplitste aankoop na dergelijke voorafgaande schenking niet meer mogelijk is vanaf 1 september 2013 ? Dit lijkt de logische conclusie van de fiscale administratie te zijn. De vraag is echter al gesteld binnen de rechtsleer hoe de fiscus haar nieuw standpunt hard kan maken. Er zijn immers juridische argumenten om het niet te aanvaarden. Vinden die argumenten gehoor bij de fiscale administratie en herziet zij haar standpunt alsnog? Wordt vervolgd…. 

- De nieuwe circulaire zegt ook dat de persoon die een testament schrijft niet de belastingplichtige is en zich dus niet schuldig kan maken aan fiscaal misbruik. De antimisbruikbepaling in het kader van successierechten is met andere woorden niet van toepassing op testamentaire clausules.

Een van de testamentaire bepalingen die volgens de vorige circulaire in bepaalde gevallen als fiscaal misbruik kon worden bestempeld, het duo-legaat, wordt in de nieuwe circulaire niet meer genoemd.

2. Rechtshandelingen op de zwarte lijst

Ongewijzigd en dus nog steeds fiscaal misbruik

Handelingen die nog steeds opgenomen staan op de zwarte lijst zijn:

- de zogenaamde sterfhuisclausule,

- erfpachtconstructies met gelieerde vennootschappen,

- inbreng van een goed in de huwgemeenschap, gevolgd door een schenking van dat goed door beide echtgenoten,

- uitbreng uit de huwgemeenschap, gevolgd door een wederzijdse schenking tussen echtgenoten.

Nieuw

Nieuw op de zogenaamde zwarte lijst, is de techniek waarbij de vruchtgebruiker verzaakt aan het vruchtgebruik op een onroerend goed, en vervolgens zijn aandeel in volle eigendom in dat goed schenkt.

 

Als u deze 2 Estate Planning Flash wil downloaden, kan u hier (17/04) en hier (25/04)klikken. 

Uw contactpersoon bij de Bank en de dienst Estate Planning staan tot uw dienst om alle verdere vragen te beantwoorden.


 1. Circulaire nr.5/2013 dd. 10 april 2013, die de circulaire nr.8/2012 dd. 19 juli 2012 vervangt.

2. Beslissing van 19 april 2013-bl.nr. EE/98.937

 

 

Mail