vrijdag 18/10/2019

Top Header

Talen

Het UBO-register is operationeel: registreer tijdig de uiteindelijke begunstigden van uw vennootschap, (internationale) VZW, stichting of trust!

Estate Planning

Onlangs heeft België de nodige wettelijke maatregelen genomen om het UBO-register in te voeren. Het UBO-register is een centraal register waarin de Belgische vennootschappen, verenigingen en stichtingen hun "uiteindelijke begunstigden" moeten registreren.

 

  • 1. Wat is het UBO register ?

De vierde antiwitwasrichtlijn verplicht alle Europese lidstaten om een register bij te houden met bepaalde gegevens over de uiteindelijke begunstigden (de zgn. ‘ultimate beneficial owner’ of afgekort ‘UBO’) van vennootschappen en andere juridische entiteiten1. Europa wil hiermee de transparantie vergroten en zo het gebruik van deze structuren voor het witwassen van geld en terrorismefinanciering tegengaan.

Met de wet van 18 september 2017 is België tegemoet gekomen aan haar verplichtingen voortvloeiend uit deze Europese reglementering. Deze wet verplicht Belgische vennootschappen, (internationale) VZW’s en stichtingen immers om informatie in te winnen en bij te houden over wie hun uiteindelijke begunstigden zijn. Zij moeten deze informatie op hun beurt elektronisch meedelen aan het zogenaamde ‘UBO-register’2. Tot op heden was het onmogelijk deze verplichting na te komen, aangezien de regels over de concrete werking en inhoud van het UBO-register nog niet werden uitgevaardigd.

Het Koninklijk Besluit van 30 juli 2018 brengt hierin verandering3. Dit Koninklijk Besluit bevat immers een gedetailleerde regeling van de werkingsmodaliteiten van het UBO-register, zodat het UBO-register weldra operationeel kan worden. Wij vatten de gevolgen hierna voor u samen.

  • 2. Wie moet melden aan het UBO-register ?

Alle in België opgerichte vennootschappen, (internationale) VZW’s en stichtingen, alsmede in bepaalde gevallen de trustees of fiduciebeheerders die trusts, fiducieën of gelijkaardige constructies beheren, zijn verplicht om informatie over hun uiteindelijke begunstigde over te maken aan het UBO-register. De informatieplichtige is dus de vennootschap of de andere juridische entiteiten.
De vraag stelt zich of ook een burgerlijke maatschap onderworpen is aan deze verplichting. Noch de wet van 18 september 2017, noch het Koninklijk van 30 juli 2018 definiëren immers het begrip vennootschap.
Volgens het Wetboek van Vennootschappen bestaan er zowel vennootschappen met en als zonder rechtspersoonlijkheid. De wetgeving m.b.t. het UBO-register sluit vennootschappen zonder rechtspersoonlijkheid niet uit. Op basis hiervan zouden we kunnen besluiten dat ook informatie over de uiteindelijke begunstigden van vennootschappen zonder rechtspersoonlijkheid - zoals de maatschap - opgenomen moet worden in het UBO-register.

  • 3. Wie kwalificeert als ‘uiteindelijke begunstigde’?

Het UBO-register heeft tot doel om toereikende, accurate en actuele informatie ter beschikking te stellen over de ‘uiteindelijke begunstigden’. Wie als uiteindelijke begunstigde beschouwd kan worden, verschilt naargelang de categorie waartoe de informatieplichtige behoort:

3.1. Vennootschappen

Voor vennootschappen voorziet de wet in drie verschillende categorieën van uiteindelijke begunstigden. Belangrijk om hierbij aan te stippen is dat de uiteindelijke begunstigde steeds een natuurlijke persoon moet zijn :

  • Categorie 1 betreft de natuurlijke personen die rechtstreeks of onrechtstreeks een toereikend percentage van de stemrechten of van het eigendomsbelang (aandelen of kapitaal) in de vennootschap aanhouden :

o Een belang van meer dan 25 procent van (i) de stemrechten, (ii) de aandelen of (iii) het kapitaal van de vennootschap, geldt als een indicatie van een toereikend percentage van de stemrechten of van het direct belang ;
o Indien het een vennootschap is die een belang van meer dan 25% aanhoudt, worden de natuurlijke personen die zeggenschap hebben over deze vennootschap beschouwd als uiteindelijke begunstigden;

  • Categorie 2 betreft de natuurlijke personen die zeggenschap hebben over deze vennootschap via andere middelen (bv. via een aandeelhoudersovereenkomst) ;
  • Categorie 3 betreft de natuurlijke personen die behoren tot het hoger leidinggevend personeel (bv. de CEO of voorzitter van het directiecomité). De uiteindelijke begunstigden uit deze categorie moeten echter enkel gemeld worden, indien de personen uit categorie 1 en categorie 2 niet zijn geïdentificeerd of wanneer er twijfel bestaat over hun identiteit.

3.2. (Internationale) VZW’s en stichtingen

Voor (internationale) VZW’s en stichtingen worden de volgende personen beschouwd als uiteindelijke begunstigden :

- de leden van de raad van bestuur ;
- de personen die gemachtigd zijn de vereniging te vertegenwoordigen ;
- de personen belast met het dagelijks bestuur van de (internationale) vereniging of stichting ;
- de stichters van een stichting ;
- de (categorie van de) natuurlijke personen in wiens hoofdzakelijk belang de (internationale) VZW of stichting werd opgericht of werkzaam is ;
- elke andere natuurlijke persoon die via andere middelen uiteindelijke zeggenschap over de (internationale) vereniging of stichting uitoefent.

3.3. Trusts, fiducieën en andere juridische constructies die daarmee vergelijkbaar zijn

Voor trusts en fiducieën worden de volgende personen beschouwd als uiteindelijke begunstigden :

  • de oprichter ;
  • de fiduciebeheerder(s) of trustee(s) ;
  • de eventuele protector ;
  • de begunstigden van de fiducie of van de trust ;
  • de categorie van personen in wier hoofdzakelijk belang de fiducie of de trust werd opgericht of werkzaam is ;
  • elke andere natuurlijke persoon die wegens het feit dat hij directe of indirecte eigenaar is of via andere middelen, uiteindelijke zeggenschap over de fiducie of de trust uitoefent.
     
  • 4. Welke informatie moet worden overgemaakt aan het UBO-register ?

De informatie die men moet meedelen over de uiteindelijke begunstigde, is eveneens afhankelijk van de categorie waartoe de informatieplichtige behoort.
Elke informatieplichtige moet onder andere de volgende gegevens meedelen over de uiteindelijke begunstigde :

  • naam en eerste voornaam ;
  • geboortedag, -maand en –jaar ;
  • nationaliteit(en) ;
  • land van verblijf en volledige verblijfsadres ;
  • de datum waarop hij uiteindelijke begunstigde van de informatieplichtige is geworden ;
  • het rijksregisternummer.

Voor vennootschappen moet men tevens de omvang van het belang in de vennootschap meedelen (bv. het percentage van de aandelen of stemrechten).

  • 5. Vanaf wanneer geldt deze verplichting ?

Het Koninklijk Besluit voorziet dat de gegevens voor de eerste keer uiterlijk op 30 november 2018 moeten meegedeeld worden aan het UBO-register. De FOD Financiën heeft echter aangegeven dat deze termijn in de praktijk verlengd wordt tot 31 maart 20194.
Om ervoor te zorgen dat de meest actuele informatie beschikbaar is, moeten eventuele wijzigingen aan de meegedeelde informatie steeds binnen de maand na de wijziging worden meegedeeld. Daarnaast moet jaarlijks worden bevestigd of de informatie nog actueel is.

  • 6. Wie heeft toegang tot het UBO-register ?

6.1. Vennootschappen

Het UBO-register kan geraadpleegd worden door bepaalde overheidsinstanties (waaronder de fiscale administratie), entiteiten onderworpen aan de meldingsplicht van de antiwitwaswetgeving (bv. notarissen, gerechtsdeurwaarders, advocaten), maar eveneens door elke burger. Laatstgenoemden kunnen de informatie evenwel enkel opvragen op basis van het KBO-nummer of de naam van de onderneming5. Een particulier kan dus geen lijst opvragen van de vennootschappen waarin bijvoorbeeld zijn buur een belang heeft. Deze particulier kan enkel nagaan of zijn buurman een UBO is voor een welbepaalde vennootschap. Dit veronderstelt uiteraard wel dat men de naam of KBO-nummer van de vennootschap kent.
Indien de naam van de vennootschap niet gelinkt is aan de uiteindelijke begunstigde (bv. een vennootschap met fantasienaam), zal het in de praktijk niet evident zijn voor een burger om het UBO-register te consulteren. Er kan dan immers enkel gezocht worden via het KBO-nummer. Vaak is het KBO-nummer echter niet gekend of kan dit enkel opgezocht worden via de Kruispuntbank der Ondernemingen (KBO), door gebruik te maken van de zoekfunctie op naam of adres van de vennootschap.

6.2 (Internationale) VZW’s en stichtingen

Voor wat betreft de (internationale) VZW’s, stichtingen, trusts of gelijkaardige juridische entiteiten, moet men een specifieke aanvraag indienen om toegang te krijgen tot het UBO-register. Een rechtstreekse toegang zal dus hier niet mogelijk zijn.

In deze aanvraag moet men een legitiem doel aantonen dat de toegang tot de gegevens rechtvaardigt. Dit legitiem doel dient verband te houden met de strijd tegen het witwassen van geld, de financiering van terrorisme en de verbonden onderliggende criminele activiteiten. De raadpleging van het register is pas mogelijk na betaling van de administratieve kosten. Deze specifieke aanvraag geldt niet voor informatie m.b.t. vennootschappen en is evenmin van toepassing op de betrokken overheidsinstanties en de entiteiten onderworpen aan de meldingsplicht van de antiwitwaswetgeving.

6.3 Beperking toegang

De gegevens uit het UBO-register kunnen worden geraadpleegd zonder dat de betrokken informatieplichtige of uiteindelijke begunstigde daarvan op de hoogte wordt gebracht.
Elke uiteindelijke begunstigde heeft echter het recht om een verzoek in te dienen waarbij de toegang tot diens informatie wordt beperkt. Hiervoor moet hij of zij aantonen dat de toegang kan leiden tot een risico op fraude, ontvoering, chantage, afpersing, pesterijen, geweld of intimidatie of dat de uiteindelijke begunstigde minderjarig of handelingsonbekwaam is.

  • 7. Wat is de sanctie bij het niet melden ?

Bij het niet-naleven van de mededelingsplicht aan het UBO-register, kan aan de bestuurders of leden van het wettelijk bestuursorgaan een administratieve boete worden opgelegd van 250,00 EUR tot 50.000,00 EUR.
De bestuurders die de informatie niet overmaken, riskeren zelf ook een strafrechtelijke geldboete van 50,00 EUR tot 5.000,00 EUR.

  • 8. Praktisch ?

Het UBO-register zal worden beheerd door de FOD Financiën (Administratie van de Thesaurie). De betrokken informatie zal aan het UBO-register moeten worden meegedeeld via het elektronische platform www.myminfin.be.
Dit platform is toegankelijk via de elektronische identiteitskaart (e-ID) en de bijhorende pincode. Een gebruikershandleiding van het elektronische platform en een lijst met antwoorden op de meest voorkomende vragen (FAQ) is beschikbaar op de website van de FOD Financiën.6

  • 9. Conclusie?

De voorbije jaren werden er al verschillende maatregelen genomen die het anoniem aanhouden van vermogen bemoeilijken. Zo denken wij bijvoorbeeld aan de afschaffing van de aandelen aan toonder, de beperking van het bankgeheim, de meldingsplicht van buitenlandse fiscale constructies, levensverzekeringen en bankrekeningen. Door de invoering van het UBO-register wordt het lijstje van deze maatregelen opnieuw langer. De overheid (waaronder de fiscus) krijgt hierdoor steeds meer wapens om op eenvoudige wijze het gehele vermogen, onroerend en roerend, van elke burger te bepalen.

1 Richtlijn (EU) 2015/849 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2015 inzake de voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld of terrorismefinanciering, tot wijziging van Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Richtlijn 2005/60/EG van het Europees Parlement en de Raad en Richtlijn 2006/70/EG van de Commissie.
2 Artikel 73-75, 142-144, 153-164 van de Wet van 18 september 2017 tot voorkoming van het witwassen van geld en de financiering van terrorisme en tot bepaling van het gebruik van contanten, B.S. 6 oktober 2017.
3 Koninklijk Besluit van 30 juli 2018 betreffende de werkingsmodaliteiten van het UBO-register, B.S. 14 augustus 2018.

4 https://financien.belgium.be/nl/ubo-register
5 Voor wat betreft de verplichting van maatschappen om een KBO-nummer aan te vragen verwijzen wij naar onze eerdere flash mei 2018.

 

Mail