donderdag 13/12/2018

Top Header

Talen

Verdere bedenkingen over de wereldeconomie

Chief Economist

Financiële markten blijven zeer volatiel en er heerst grote onzekerheid. Het lijkt er bovendien sterk op dat dit nog geruime tijd zo zal blijven. Investeerders lijken zich zorgen te maken over een brede waaier van zaken waaronder de groeivertraging in China en de impact ervan op de rest van de groeilanden en duidelijke tekenen van verzwakking van de Amerikaanse economie. Door Hans Bevers, Chief Economist.

Financiële markten blijven zeer volatiel en er heerst grote onzekerheid. Het lijkt er bovendien sterk op dat dit nog geruime tijd zo zal blijven. Investeerders lijken zich zorgen te maken over een brede waaier van zaken waaronder de groeivertraging in China en de impact ervan op de rest van de groeilanden, duidelijke tekenen van verzwakking van de Amerikaanse economie, de niet-lineaire duik van de olieprijs en de disruptieve effecten als gevolg hiervan, geopolitieke risico’s en de omgang met de vluchtelingencrisis, de onzekerheid gelinkt aan het monetaire beleid alsook diens doeltreffendheid om consumptie en investeringen aan te zwengelen, hoog opgelopen waarderingen op de aandelenmarkt, hoge private en publieke schulden…enzovoort.

Zelfs als we de uitdagingen met betrekking tot wereldwijde sociale ongelijkheid en klimaatverandering buiten beschouwing laten, is het extreem moeilijk om relaxed te zijn over de globale problemen van vandaag. Akkoord, gezien de recente technologische vooruitgang is er reden om optimistisch te zijn over de rol van verdere digitalisering en robotica. Tegelijkertijd blijft het hoogst onduidelijk hoe snel die verdere evolutie zal verlopen en wat de impact zal zijn op prijzen, werkgelegenheid en ongelijkheid. De complexheid en de uitdagingen zijn enorm. Of met de woorden van Albert Camus: “De strijd op zichzelf tegen de top is voldoende om het hart van een mens te vullen”. Toch moeten we ons blijven afvragen wat er nu recent echt veranderd is, wat de beste remedie zou zijn en hoe groot de kans is dat beleidsmakers de juiste beslissingen zullen nemen. Komt hier nog bij dat als we de financiële markten hierin betrekken deze niet altijd mooi synchroon met de onderliggende economische toestand bewegen. Dat komt omdat de toekomst nu eenmaal onzeker is. De befaamde investeerder Benjamin Graham verwoordde het mooi als volgt: “in het short run, the market is a voting machine but in the long run, it is a weighing machine.”

  • De Amerikaanse dollar zal wellicht een belangrijke rol in de wereldeconomie blijven spelen. In reële effectieve wisselkoerstermen apprecieerde de munt met bijna 20% sinds de zomer van 2014. Dat is een reflectie van relatief betere economische ontwikkelingen in de VS (of zwakke omstandigheden in de rest van de wereld zo je wil). Een en ander leidde in december vorig jaar tot de eerste renteverhoging sinds 2006. Maar die sterkere dollar heeft ook problemen met zich meegebracht. En een verdere stijging van de munt of verwachtingen hieromtrent zou wellicht de kapitaalvlucht uit China nog in de hand werken waardoor de twijfels over de Chinese economie en bij uitbreiding de groeilanden nog zouden toenemen. Bedrijven in de groeilanden hebben in de periode vlak na de crisis ook dollarschulden opgestapeld waardoor terugbetaling ervan moeilijker wordt als de dollar zou blijven stijgen. Het zou ook nog extra neerwaartse druk zetten op de prijzen van grondstoffen inclusief olie. In theorie zou dat laatste positief moeten zijn omdat het de koopkracht van consumenten verhoogt. Maar die potentieel positieve impact wordt voorlopig volledig tenietgedaan door het negatieve effect dat de forse val van de olieprijs heeft op de olieproducenten.
     
  • Een verdere forse stijging van de dollar zou om al die redenen niet wenselijk zijn. Natuurlijk, het is niet omdat het niet wenselijk is dat het niet zal gebeuren. Toch denken we niet dat het er onmiddellijk zit aan te komen. Een belangrijke reden is dat de sterke dollar ook op de economische activiteit in de VS weegt. Verschillende voorlopende indicatoren vertonen duidelijke tekenen van aarzeling zoals we eerder al meldden. Dat laatste zou de Fed voorzichtiger moeten maken om de rente verder op te trekken. In hun meest recente communicatie omschrijven Yellen en co de groei van consumptie en investeringen dan ook niet langer als stevig maar als bescheiden.       
     
  • Het lijkt er dus sterk op dat de dollar duur is omdat er in de rest van de wereld al bij al zwakke economische activiteit wordt opgetekend maar ook dat die sterkere dollar op zijn beurt op de Amerikaanse weegt. Er mag verwacht worden dat de forse muntdepreciaties de groeilanden terug op het juiste spoor krijgen maar dat zal veel tijd vragen tegen de achtergrond van de structurele groeivertraging in China. Ondanks historisch lage rentevoeten blijft de wereld dus vastzitten in een lage groei modus. Daarbovenop komt nog een knoert van een vergrijzingsfenomeen en de onmogelijkheid voor een snelle opbouw van private en publieke schulden zoals dat de voorbije decennia het geval was. Diegenen die de theorie van een seculaire stagnatie zo maar af doen als klinkklare onzin komen best met overtuigende argumenten. Zoals eerder gezegd is het mogelijk dat de technologie redding brengt maar dat blijft voorlopig bij hoop. “We moeten ons Sisyfus als een gelukkig mens voorstellen”.
Mail