zaterdag 16/11/2019

Top Header

Talen

Economische uitdagingen van vandaag: Er is nood aan meer Europa (III)

Chief Economist

Hans Bevers buigt zich over het Europese verhaal en de rol van België daarin. Meer daarover leest u vanaf 28 februari in “Economische uitdagingen van vandaag - Fundamentele analyses”. Het boek schreef hij met drie andere economen bij Degroof Petercam: Alexandre Gauthy, Michiel Verstrepen en Bruno Colmant. Deze week krijgt u de derde smaakmaker in een reeks van vier.

Kan het Belgische model dienen voor Europa?

Gezien de vele spanningen en ergernissen kunnen we moeilijk spreken van een eenduidig Belgisch succes. Om als blauwdruk te kunnen fungeren voor Europa, heeft het Belgische model dus nog wel een hele weg af te leggen. Wat België indie richting zal kunnen realiseren, is belangrijk voor de toekomst van Europa. Om het met de woorden van de Brits-Amerikaanse historicus Tony Judt te zeggen: ‘Belgium does matter, and not just to Belgians’. Op dit moment is er van een echt daadkrachtig Europa geen sprake. Er is een te grote versnippering van het beleid. In de eurozone bijvoorbeeld is er te weinig politieke unie. De ‘Verenigde Staten van Europa’ is allicht niet realistisch maar een sterkere federale sokkel met een groter Europees budget is nodig.

Gedragen politici en burgers zich niet veeleer nationaal?

We voelen ons in de eerste plaats Belg, Nederlander of Italiaan. Dat klopt. En waarschijnlijk zal dat niet snel veranderen.
Bovendien liep het vertrouwen in het Europese project een flinke deuk op. Op het dieptepunt van de eurocrisis in 2011 en het zwaartepunt van de vluchtelingencrisis in 2015 had nog minder dan een derde van de Europese burgers vertrouwen in de EU, een schril contrast met het pre-crisiscijfer van ruim 50%. Intussen is dat cijfer weer opgelopen tot ruim 40%. Dat is weinig, zeker, maar nuance is nodig. Zo is het door de band genomen hoger dan het vertrouwen dat nationale beleidsmakers (gemiddeld 35%) genieten.

Is de Europese interne markt voldoende één?

Allicht niet. Spotify kon Europa makkelijker veroveren vanuit de VS dan vanuit het thuisland Zweden, vanwege de 28 toezichthouders voor telecom. En bedrijven kunnen niet tegelijk in pakweg België en een ander EU-land een beursgang doen, zonder allerlei paperassen aan te passen. De interne markt voor diensten en kapitaal is onvolledig, de bankenunie is niet af, de kapitaalmarkt evenmin. Maar er is wel degelijk vooruitgang geboekt. Ons Netflixabonnement stopt bijvoorbeeld niet langer aan de grens. Maar het Avondland heeft belangrijkere katten te geselen, vooral op het vlak van artificiële intelligentie, waar Europa de boot dreigt te missen. Of nog, de huidige nulrente impliceert dat er zeer weinig monetaire beleidsruimte is om de volgende recessie te bekampen. Aan budgettaire kant is er meer speling maar het valt te betwijfelen of recent de juiste lessen zijn getrokken. Besparen in crisistijden is nog altijd een populair recept.

 

Met toestemming van Trends (artikel gepubliceerd in de editie van 21 februari 2019).

Mail