vrijdag 16/11/2018

Top Header

Talen

Moeten we wennen aan volatielere markten?

De bekendste indicator voor volatiliteit in de aandelenmarkten is de zogenaamde VIX-index. Deze indicator is een maatstaf voor de verwachte volatiliteit van de Amerikaanse S&P 500 index en wordt gezien als een algemene angstindex voor de wereldwijde financiële markten. De VIX is gebaseerd op prijzen van verschillende opties op de S&P 500. Een opstoot gaat doorgaans hand in hand met koersdalingen op de beurs.

 

Naast de VIX zijn er verschillende andere indices die volatiliteit op financiële markten op een gelijkaardige manier meten zoals de VSTOXX (Europese aandelen) en de MOVE (obligatiemarkt). Ook zijn er andere onzekerheidsindicatoren die niet afgeleid zijn van financiële markten, zoals de Economic Policy Uncertainty-index (EPU). Deze barometer brengt economische (beleids)onzekerheid in kaart door zich te baseren op de frequentie van bepaalde woorden zoals ‘economie’, ‘onzekerheid’ of ‘begrotingstekort’ in krantenartikelen. De EPU-indicator kent sinds enkele maanden een dalend verloop.

Op 6 februari schoot de VIX intraday boven de 50 punten, een niveau dat niet meer werd geregistreerd sinds augustus 2015, toen financiële markten bezorgd werden over een harde landing in China. De laatste dagen is de VIX terug aan het dalen. De recente schok werd waarschijnlijk versterkt door een hefboomeffect afkomstig van de afwikkeling van financiële producten die direct op een koerswijziging van de VIX inspelen. In het najaar van 2011, tijdens het hoogtepunt van de Europese schuldencrisis, werd de VIX ook richting het niveau van 50 gedreven. Deze opstoten blijven beperkt als we deze vergelijken met het recordniveau dat werd behaald in oktober 2008, toen de VIX intraday het niveau van 90 benaderde. Op lange termijn gemeten, bedraagt de gemiddelde VIX 19,4 maar dit gemiddelde zegt weinig als we de historische schokken in beschouwing nemen. Het mag duidelijk zijn dat de volatiliteit niet constant is: de volatiliteit is volatiel.

Een fundamentele reden waarom financiële markten terug beweeglijker zijn geworden na een lange periode van uitzonderlijke rust zijn de tekenen van oplopende inflatieverwachtingen, sterkere groeicijfers en wat dit betekent voor het monetair beleid van centrale banken, de risicovrije rente en de waardering van risicovolle activa. De recente schok werd toegedicht aan de hoger dan verwachte Amerikaanse inflatiecijfers. Er is geen enkele reden om te denken dat zulke verrassingen in de volgende maanden niet opnieuw zullen voorvallen. Een bruuske ommezwaai van het monetair beleid zit evenwel niet in de kaarten. Maar dat belet financiële markten niet om agressief te reageren op nieuws dat een verstrakking van het monetaire beleid of een piekende conjunctuurcyclus suggereert.

Kortom, de volatiliteit zal sneller terugkomen dan de vorige piek is afgevlakt. Het aanhoudende globale economische herstel betekent dat de wereldeconomie een stuk beter bestand is tegen deze schokken en dat ze voorlopig geen bedreiging vormen voor de financiële stabiliteit. Maar waakzaamheid blijft geboden.

Mail