dinsdag 26/09/2017

Top Header

Talen

Zuid-Afrika: hervormingen in aantocht voor het meest ongelijke land ter wereld?

In 2019 zullen Zuid-Afrikanen naar de stembus trekken om hun volgende president te kiezen. In december dit jaar zal het leiderschap van het Afrikaans Nationaal  Congres (ANC) al beslecht worden. Er staat veel op het spel. De absolute parlementaire meerderheidspositie van het ANC die ze aanhoudt sinds 1994 kan tijdens de verkiezingen bedreigd worden. Dit komt omdat de tweede grootste economie van Afrika worstelt met structurele economische en politieke problemen.

 

De erfenis van het apartheidsregime

Terwijl de wereldeconomie profiteert van een cyclische opflakkering, blijft de groei in Zuid-Afrika matig. In 2016 verzwakte de groei tot 0,3% op jaarbasis en sinds het eerste kwartaal van dit jaar bevindt de economie zich officieel in recessie. Het officiële werkloosheidscijfer piekte op 27,7%. De centrale bank houdt daarom voorlopig haar rentebeleid ongewijzigd tenzij de inflatie onverwacht zou toenemen of indien externe financiering een probleem zou worden. Het pover herstel vormt geen goede achtergrond om de nodige hervormingen te implementeren die problemen zoals de erg hoge werkloosheid en de diepe ongelijkheid zouden aanpakken. Zuid-Afrika blijft effectief één van de meest ongelijke landen ter wereld. Een ander zorgwekkend feit is de stagnerende rol van de middenklasse in de populatie. De erfenis van het apartheidsregime zou deze problemen mogelijk kunnen verklaren. De zwakke grondstofprijzen, het risico van een globale monetaire verstrakking en de dreiging van meer protectionisme bieden bovendien een uitdagende externe context.

De economische toekomst van het land zal centraal in het debat staan in de aanloop van de verkiezingen, evenals tijdens de interne strijd binnen het ANC. Dit zal volatiliteit met zich meebrengen. In Maart zagen we al het ontslag van de minister van financiën door president Zuma. Dit werd gevolgd door een verlaging van de kredietwaardigheid van Zuid-Afrikaanse schuld door kredietratingagentschappen. De corruptieschandalen waarbij staatsbedrijven betrokken zijn zullen niet zonder politieke gevolgen blijven. Het risico is daarom groot dat in de nabije toekomst de toegenomen onzekerheid over toekomstig beleid nog meer zal doorwegen op het consumentenvertrouwen en investeringsbeslissingen.

Maar laten we het potentieel van de Zuid-Afrikaanse economie niet vergeten. De aanwezigheid van vele natuurlijke grondstoffen bieden nog steeds enorm veel mogelijkheden, zeker als grondstofprijzen zouden herstellen. Ondanks de grote ongelijkheid is de economische situatie er voor vele Zuid-Afrikanen er op vooruitgegaan op langere termijn. De overheid heeft bovendien enige fiscale manoeuvreerruimte, met een schuldgraad van minder dan 60% van het BBP. Laten we hopen dat de overheid deze flexibiliteit zal gebruiken om de Zuid-Afrikaanse productiecapaciteit uit te breiden en dat er maatregelen genomen zullen worden om toekomstige groei beter te verdelen.