zaterdag 24/06/2017

Top Header

Talen

Kan de Franse economie in zesde versnelling schakelen?

Chief Economist

Nu Macron het Salon doré in het Elysée opzoekt, rijst de vraag in welke mate hij de Franse economie terug op de rails kan krijgen. Er ligt veel werk op de plank. Net zoals in ons land is het vooral de rigide arbeidsmarkt die aan dringende hervormingen toe is. Ter illustratie, bijna 24% van de Franse jongeren is werkloos. Zelfs het economisch fel geteisterde Portugal scoort op dit vlak beter. Makkelijk wordt het niet. De Fransen dwepen dan wel met revolutie, zware veranderingen zagen ze in het verleden meestal niet zitten. Toch lijkt de kans dit keer groter dat Frankrijk een nieuw elan kan vinden.

Eiffeltorenhoge ambities

De jonge Macron blaakt in elk geval van ambitie. Zo wil hij de werkloosheidsgraad tegen 2022 terugdringen tot 7% terwijl die vandaag 10% bedraagt en het gemiddelde sinds 1980 op ruim 9% ligt.  De geschiedenis leert dat het niet onmogelijk is. De Duitse werkloosheid daalde na de fameuze Hartz-hervormingen van meer dan 11% in 2005 tot 7% aan de vooravond van de Grote Recessie om vervolgens spectaculair verder te tuimelen tot minder dan 4% vandaag. Maar Frankrijk is Duitsland niet, het Duitse model overigens niet zaligmakend. En de economische en politieke context was vóór 2008 toch beduidend anders. De alliantie tussen Schröder en Merkel kon toen profiteren van een ware economische boom in het zuiden van Europa en de groeilanden. Vooral China toonde zeer veel interesse in de Duitse kwalitatief hoogstaande machines en auto’s. Bovendien was Duitsland zo goed als vrij van populistische partijen. Daarentegen, na de zware financiële crisis van 2008 en de daaropvolgende eurocrisis viert het populisme in Frankrijk hoogtij. Het duo Mélenchon-Le Pen kon rekenen op niet minder dan 41% van de stemmen in de eerste ronde van de presidentsverkiezingen.

Er beweegt iets in Frankrijk

Toch is een positieve kentering wel degelijk mogelijk. Macron heeft lef en staat voor hervorming. Als Franse minister van economie onder Hollande slaagde hij erin twee belangrijke wetten door te drukken ter flexibilisering van de arbeidsmarkt. Bovendien blijkt uit een recente peiling dat 85% van de Fransen vinden dat er structurele hervormingen nodig zijn. Toegegeven, dat kan voor elke Fransman iets anders betekenen. Maar het feit dat meer dan 50% aangeeft dat de hervormingen moeten gebeuren, zelfs wanneer dat gepaard gaat met grote stakingen en blokkades, toont aan dat er wel degelijk iets aan het bewegen is. Daarnaast heeft hij ook de steun van de CFDT, de grootste vakbond in Frankrijk.

Nu de conjunctuur aantrekt kan hij allicht ook verder surfen op het stijgende vertrouwen bij de Franse gezinnen en bedrijven. En als Frankrijk goed inspeelt op de Brexit, slaagt het er misschien wel in om in te profiteren van het vertrek van een aantal financiële instellingen uit de Londense City. Tot slot, wat de vertragende economische activiteit in China betreft, het is ook waar dat de groei daar meer zal moeten komen van consumptie en minder van investeringen. Misschien kunnen de Fransen met hun luxeproducten en wijn ook daar een graantje meepikken.

Op zoek naar een meerderheid

Alle ogen zijn nu gericht op de Franse parlementsverkiezingen van midden juni. Volgens een van de laatste peilingen zou En Marche! als grootste partij uit de bus komen en daarbij tussen de 46 en 53% van de stemmen halen. Maar zelfs als de partij daar niet in slaagt, is er nog geen man overboord. Een coalitie met de republikeinen ligt dan voor de hand. Omdat ook die partij zich na de mislukking van de presidentsverkiezingen opnieuw moet bewijzen, is er perspectief om verdere economische hervormingen door te drukken. Natuurlijk, er is geen garantie dat dit lukt. Kijk naar ons land, waar de zogenaamde Zweedse droomcoalitie er na een hoopgevende start niet meer in slaagt om voldoende progressie te boeken.  

Het valt dus nog af te wachten of Macron de Franse economie op kruissnelheid kan brengen. Ook hij zal merken dat de president van Frankrijk niet alle touwtjes in handen heeft. Bovendien zal veel afhangen van hoe de zaken op het Europese niveau bewegen. Indien strikte begrotingsdiscipline het adagio is en er weinig appetijt blijkt om de eurozone verder uit te diepen, dan wordt het wel een heel moeilijke klus.  

Maar gegeven het onweerlegbare potentieel om beter te doen op economisch vlak en de positievere houding van de Fransen ten aanzien van economische hervormingen, is de kans op structurele vooruitgang reëel. Faalt het beleid van zijn regering en blijft de werkloosheid hoog, dan is het niet denkbeeldig dat Marine Le Pen snel terug op het voorplan treedt.