zaterdag 17/11/2018

Top Header

Talen

Trapt Trump de Amerikaanse economie het ravijn in?

Chief Economist

Eerst en vooral, hoe ironisch is het dat een figuur als Trump voluit gaat voor datgene wat de meeste westerse landen de voorbije jaren hebben nagelaten te doen? Het is immers al langer duidelijk dat het beleid van de centrale banken op zijn limieten botst en dat er hulp nodig is van politici die inzetten op investeringen. Laten we inzoomen op Trumps budgettaire plannen. 

In welke mate zouden die de Amerikaanse economie kunnen stimuleren de eerstvolgende jaren? Het eenvoudige antwoord is dat het afhangt van twee zaken: het uiteindelijke bedrag en de grootte van de multiplicator. Anders gezegd, het effect van de overheidsbestedingen op de groei. Stel dat de overheid een extra 100 uitgeeft en de economische activiteit stijgt met 75, dan bedraagt de multiplicator 0,75.

Die multiplicator hangt op zijn beurt af van het type overheidsbestedingen en van de conjunctuurstand. Infrastructuurwerken die de brede samenleving ten goede komen, hebben een merkelijk hogere multiplicator dan belastingverlagingen voor de superrijken, die een grotere neiging tot sparen vertonen.

De multiplicator zal ook hoger zijn naarmate een economie verder beneden haar potentieel presteert. Deze economische wetmatigheid werd gedurende enkele jaren pijnlijk geïllustreerd in de eurozone: het bezuinigingsbeleid hakte zeer zwaar in op de economische groei.

Terug naar Trump. Naast een flinke dosis deregulering wil hij de binnenlandse economie stimuleren via belastingverlagingen voor particulieren en bedrijven ten belope van 6.000 miljard dollar over tien jaar. Daarnaast belooft hij investeringen in infrastructuur die kunnen oplopen tot 1.000 miljard dollar. Zijn aanvankelijke plannen waren trouwens nog straffer.

De helft

We moeten ons geen illusies maken. Trump zal niet alle beloften kunnen waarmaken. Tussen woord en daad staan wetten en praktische bezwaren. Hij mag dan wel een meerderheid hebben in het Huis en de Senaat, met 51 van de 100 zetels in die laatste kunnen we moeilijk spreken van een totale vrijgeleide. En de Republikeinse partij is ook niet meteen een toonbeeld van onderlinge eensgezindheid.

Het blijft uiterst twijfelachtig of het groeiplaatje ook op langere termijn positief is. Wellicht niet.

Stel dat Trump er in slaagt om 'slechts' de helft van zijn plannen uit te voeren en dat we niet verder kijken dan de eerstvolgende drie jaar. De onzekerheid neemt immers alleen maar toe naarmate we verder gaan in de tijd. Concreet zou het dan gaan om een stimulus van ongeveer 1,8 procent van het bbp in elk jaar tot en met 2019. Uitgaande van een bescheiden multiplicator van 0,3 zou dat een jaarlijkse extra groei kunnen opleveren van ruim een half procentpunt.

Dat is significant, maar toch minder dan sommige andere schattingen die de Amerikaanse groei zien verdubbelen tot 4 procent. Een hogere multiplicator levert uiteraard meer groei op maar een conservatieve inschatting lijkt niettemin aangewezen. Het overgrote deel van de stimulus zou immers bestaan uit belastingverlagingen eerder dan efficiëntieverbeterende infrastructuurwerken.

Trumpflation

Bovendien staat Amerika vrij ver in het economisch herstel. De loongroei trekt aan en de inflatie dreigt door Trumps plannen verder op te lopen (‘Trumpflation’). Dat zou de Amerikaanse centrale bank weinig andere keuze laten dan de rente sneller op te trekken. Een verder stijgende dollar is dan niet denkbeeldig, met negatieve gevolgen voor de concurrentiekracht van de Amerikaanse industrie.

Daardoor dreigt de protectionistische reflex te verharden, nog een stokpaardje van Trump. De daaruit volgende stijging van de importtarieven zou op zijn beurt de koopkracht van de lagere middenklasse aantasten. Ook hier is het ironisch dat net de boze blanke weinig opgeleide mannen een belangrijk aandeel hebben in de verkiezing van Trump.

Op korte termijn is het dus perfect mogelijk dat de Amerikaanse economie een versnelling hoger schakelt. Financiële markten anticiperen hier al op. Trump zal dus snel moeten opleveren.

Het blijft uiterst twijfelachtig of het groeiplaatje ook op langere termijn positief is. Wellicht niet. De agenda van Trump botst op veel scepsis als het gaat over het klimaat, de ongelijkheid, de financiële stabiliteit of de geopolitieke situatie. Genoeg redenen om bezorgd te blijven over het Amerika van Trump.

Mail