woensdag 18/07/2018

Top Header

Talen

Naar een inflatie van 4%?

Head of Macro Research

In een notendop:

  • De rente is de optelsom van twee factoren: de reële rente (na aftrek van de inflatie) en de verwachte inflatie.
  • In de VS gaan er stemmen op om de inflatiedoelstelling te verhogen. Als daaraan gehoor wordt gegeven zonder de rentevoeten aan te passen, dan zal de reële rentevoet op -4% uitkomen.
  • Een sterk negatieve reële rentevoet maakt de overheidsschulden betaalbaarder. Spaargelden worden zo afgeroomd om overheidsschulden af te bouwen.

Het monetaire beleid zet sinds enkele maanden velen aan het denken. Nu de centrale banken de inflatie en de groei proberen aan te zwengelen door middel van gigantische kapitaalinjecties, hebben ze de teugels van de economie in handen. Maar dat is niet alles: sinds ongeveer een jaar opperen sommigen ervoor om helikoptergeld in te zetten als oplossing. Dat betekent zoveel als geld scheppen uit het niets of met staatsobligaties als onderpand die op de primaire markt worden uitgegeven. Anderen vragen zich dan weer openlijk af of de negatieve rente wel zo heilzaam is als de monetaire overheden beweren.

Inflatie en rentevoet

Welke onweerlegbare conclusie kunnen we trekken uit alle beleidsbeslissingen en denkpistes samen? De monetaire versoepeling en alles wat in het verlengde ervan ligt, beogen een hogere inflatie, maar dan wel een die zich niet vertaalt in de rente. De rentevoet is echter de optelsom van twee bestanddelen, de reële rente en de verwachte rente. Als de inflatie aantrekt, dan moet de rente volgens die logica evenredig stijgen. Althans toch op lange termijn.

Financiële repressie

Maar stijgende rentes zouden slecht nieuws zijn voor de staatsschuld. Ze zouden namelijk alle inspanningen om de staatsschuld tegen een minieme rente te herfinancieren, beknotten. Daarom doen de centrale banken er, met steun van hun overkoepelende overheden, alles aan om de rentes heel laag te houden, terwijl ze op een stijging van de inflatie hoopt Het resultaat is een negatieve reële rente (dus na aftrek van de inflatie). Voor wie geld ontleent (zoals een staat) een gunstige situatie, maar niet voor een schuldeiser. Een reële negatieve rente valt overigens onder de noemer financiële repressie. Het is immers een vorm van staatsinmenging waarbij de financiering van de staatsschuld aan een zeer lage rentevoet gebeurt via het afromen van het spaargeld.

Doelstelling 4%?

Vandaag gaan er in de Verenigde Staten stemmen op om het inflatiedoel te verhogen. De centrale banken streven uit gewoonte of volgens hun statuten naar een inflatiedoel van 2%. Maar nu circuleert het cijfer van 4%. Een dergelijk inflatiepeil bereiken zonder ook de rente aan te passen, dat kan alleen via een reële rente van -4%. Alweer een middel om de staatsschuld in te dijken dus. Een geloofwaardige ingreep? Ik denk van wel. Het idee is trouwens afkomstig van een vroegere hoofdeconoom van het IMF.

Een soepeler begrotingsbeleid, waar velen voor pleiten, zou dat soort negatieve rentes in de kiem kunnen smoren. Maar de centrale banken zullen alles uit de kast halen om de rente langdurig laag te houden, met of zonder hoger inflatiedoel. Al beseft iedereen dat de nulrente een tijdelijke maatregel is, en wel omdat het monetaire beleid terug over de normale hefbomen moet kunnen beschikken.

Mail