zondag 19/08/2018

Top Header

Talen

Van ECB naar belastingaanslag

Head of Macro Research

Sinds meer dan een jaar past de Europese Centrale Bank (ECB) het principe van kwantitatieve versoepeling toe. In werkelijkheid gaat het erom de geldmolen te laten draaien. En op die manier de inflatie nieuw leven in te blazen. Het doel daarvan is een einde maken aan de deflatoire en recessiekrachten die de economie verzwakken.

 

 


Kortom, de ECB injecteert cash om het geldcircuit bij de banken weer op gang te trekken en economisch herstel aan te moedigen.

De monetaire maatregelen tonen daarnaast ook aan dat de staatsschuld onhoudbaar is geworden. Het is een feit dat die schuld gebruikt wordt als waarborg voor het gecreëerde geld.

Zonder de herfinancieringsoperatie van de ECB zouden die schulden, die sterk stijgen, de economie verstikken en het spaargeld van particulieren en bedrijven wegzuigen (via de balansen van de banken en verzekeringsmaatschappijen). De lidstaten hebben bijgevolg een welwillende geldschieter gevonden voor hun financieringen. De rente die ze ervoor betalen is gelijk aan nul, of is zelfs negatief. Natuurlijk is het de ECB volgens haar statuten niet toegestaan om pas uitgegeven schulden van de lidstaten op te kopen: ze moet ze aankopen via de secundaire markt. Dat is de markt van schulden verworven en gefinancierd door een economische tussenpersoon (via bestaand spaargeld dus en niet via geldschepping uit het niets). Maar iedereen die goed geïnformeerd is, weet dat de staatsschulden slechts enkele uren of dagen geparkeerd blijven op geschikte balansen. Daarna worden ze verdisconteerd tegen vers geld dat van de pers rolt in Frankfurt, waar de ECB haar hoofdzetel heeft. Op die manier wordt de staatsschuld ingeruild voor monetair kapitaal dat voordien niet bestond.

Los daarvan, hebben de monetaire maatregelen ook fiscale consequenties.

Allereerst kunnen de lidstaten de rente in toom houden die ze voor de staatsschulden moeten betalen dankzij de lage, en zelfs negatieve rentevoeten die de ECB hanteert. Bovendien herfinanciert de ECB die schulden tegen voorwaarden die veel voordeliger zijn dan wat de onafhankelijke financiële markten zouden eisen. Indirect verlicht de ECB dus de openbare financiën en zorgt ze voor een lagere belastingdruk. Dat is meer dan ooit van belang. De lage groei van de economie weegt immers op de beroepsinkomsten van natuurlijke personen en op de bedrijfswinsten, terwijl de bedrijven net een belangrijke bron van belastingen moeten zijn. 

Maar er speelt ook nog een andere factor mee: de inflatie die de ECB probeert aan te zwengelen, uit zich in hogere consumptieprijzen. En dus in hogere btw-inkomsten. Natuurlijk zal geargumenteerd worden dat inflatie de uitgaven van een staat doet stijgen, omdat de loonkosten voor de ambtenaren toenemen. Toch moeten we ons verwachten aan een stabilisering van die loonkosten. Een staat heeft in ieder geval inflatie nodig voor haar belastingontvangsten, mogelijke meeruitgaven zijn daaraan ondergeschikt. Het zou me echter niet verbazen dat een re-inflatie van onze economieën gepaard zal gaan met een indexsprong, die zowel de werknemers uit de openbare sector als uit de privé treft. Concreet zou de inflatie dus voordelig zijn voor de indirecte belastingen. En ze zou een, weliswaar beperkte, verschuiving met zich meebrengen van de directe naar de indirecte belastingen.


 

Mail